28 Şubat 2026 tarihinde başlayan askeri hareketlilik, ABD ve İsrail'in İran içindeki stratejik askeri ve nükleer altyapı tesislerine yönelik gerçekleştirdiği operasyonlar, Tahran yönetiminin bölgedeki geniş bir coğrafyaya yayılan misilleme saldırılarıyla izlendi. Bu süreç, küresel hava trafiğinin ana arterlerinden biri olan Basra Körfezi ve Doğu Akdeniz aksındaki hava sahalarının kapatılmasına, binlerce uçuşun iptal edilmesine ve havayolu şirketleri için en önemli gider olan yakıt fiyatlarında artışa yol açtı.
Yakın coğrafyamızda gerçekleşen jeopolitik gerginlik haberleri doğrultusunda Orta Doğu bölgesinin havacılık sektörü üzerindeki etkilerini hızlıca inceledik. Hatırlayacak olursanız, bu raporda yaptığımız benzer çalışmayı, geçtiğimiz yıl 13 ve 24 Haziran tarihlerinde de artan jeopolitik gerginlikler üzerine daha önce de sizlerle paylaşmıştık.
■ Orta Doğu'da tırmanan askeri gerginlik neticesinde 2 Mart 2026 itibarıyla bölgedeki 7 ana ülke hava sahalarını sivil trafiğe kapatmış veya geniş kısıtlamalar getirmiştir. Güncel NOTAM bildirimlerine göre İran, hava sahasını 3 Mart tarihine kadar tamamen kapalı tutarken; Irak, Kuveyt, Katar, Bahreyn ve Suriye 2 Mart tarihine kadar sürecek tam kapanma kararları almıştır. İsrail sivil hava sahasını süresiz olarak kapalı tutmaya devam ederken, Ürdün teknik olarak açık görünse de güvenlik riskleri nedeniyle sivil trafiği büyük ölçüde durdurmuştur. Kısıtlamaların sürdüğü Birleşik Arap Emirlikleri'nde ise acil durum güvenlik kontrolü bölgeleri kapsamındaki uygulamalar 2 Mart tarihine kadar uzatılmıştır. Bu, kitlesel kapanmalar sebebiyle, küresel uçuş ağında 28 Şubat'ta 1.800'ü aşkın, 1 Mart tarihinde ise öğle saatleri itibarıyla 716 uçuşun iptal edildiği teyit edilmiştir.
■ Hava sahası kapanmalarının bir diğer etkisi, Avrupa ile Güneydoğu Asya ve Avustralya arasındaki uçuşların ana geçiş noktası olan İran ve Irak hava sahalarının eş zamanlı olarak devre dışı kalmasıdır. Bu durum, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle halihazırda kapalı olan Kuzey Koridoru'nun ardından, havayolu şirketlerinin elinde kalan son verimli rotaların da kaybı anlamına gelmektedir.
■ Eurocontrol trafik verilerine göre 28 Şubat tarihinde Ebölgesinden Orta Doğu Bölgesine uçuşlar geçen yılın aynı dönemine göre %51 azalış gösterdi. Bu tarihe kadar Ebölgesinden Orta Doğu bölgesine yapılan uçuşlar yaklaşık %10 artışa işaret etmekteydi. Yılbaşından bugüne ortalama uçuş sayısı 1.518 iken, 28 Şubat tahinde ortalama uçuş sayısı 625 olarak gerçekleşti.
■ Jeopolitik gerginlik haberleriyle yükselen petrol fiyatları sonrasında Brent petrol varil başına 77 USD seviyesinde işlem görmektedir. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması fiyatlamalar üzerinde baskı yaratırken, OPEC+’ın üretimi artırma kararları fiyatları dengeleyici unsur olarak karşımıza çıkmaktadır.
Araştırma kapsamımızda yer alan şirketler üzerindeki etkilerine baktığımızda;
■ Açıklanan son finansallar olan 3Ç25 verilerine göre, Orta Doğu bölgesi Türk Hava Yolları’nın satış gelirleri içinde %8’lik, yolcu sayısında ise %9’luk paya sahiptir. Pegasus cephesinde bölgesel kırılım detayları paylaşılmasa da geçmişte yaşanan jeopolitik gerginlikler sonucunda uçuşlarını kolaylıkla diğer bölgelere kaydırma kapasitesine sahip olduğu gözlenmiştir. TAV Havalimanları ise, Orta Doğu’da Medine Havalimanı’nda hizmet vererek, bölgedeki gerilimin etkilerini en az hisseden havacılık hissesi konumundadır. Keza hava trafiği verilerinde Medine üzerinde uçuşların devam ettiğini görmekteyiz. TAV Havalimaları, 2025 yılına ait finansallarını 18 Şubat tarihindeki yayınlarken; Türk Hava Yolları ve Pegasus 4 Mart tarihinde piyasa kapanışının ardından jeopolitik gerginliğin gölgesinde finansallarını açıklayacak.
■ Havayolu şirketleri için jet yakıtı, toplam operasyonel giderlerin %25 ile %35'ini oluşturan en büyük maliyet kalemi konumunda. Petrol fiyatlarının artan gerginlik doğrultusunda varil başına 77 USD seviyesine hareket ettiğini izledik. Hürmüz Boğazı’nın kapatılması fiyatlamalar üzerinde baskı yaratırken, OPEC+’ın üretimi artırma kararları fiyatları dengeleyici unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Açıklanan son finansal sonuçların ardından paylaşılan yatırımcı sunumlarındaki hedge oranlarına bakıldığında; Pegasus Hava Yolları'nın 2026 yılı için öngörülen jet yakıtı tüketiminin %57 gibi yüksek bölümünü, Brent petrol karşılığı varil başına 65-71 USD bandında sabitleyerek korunaklı pozisyon aldığı görülmektedir. Bu oran, petrol fiyatlarının jeopolitik risklerle 80 USD seviyesinin üzerine çıkması senaryosunda Pegasus’a önemli maliyet avantajı ve finansal öngörülebilirlik sağlamaktadır. Öte yandan Türk Hava Yolları, 2026 yılı için %23 ile daha sınırlı hedge oranına sahip olup başabaş noktasını yaklaşık 65 USD olarak belirlemiştir. THY'nin hedge pozisyonu, spot piyasadaki ani fiyat artışlarına karşı daha hassas hale getirmektedir. Nette, ham petrol tarafında karlılığı tehdit edecek seviyelerde fiyat hareketi henüz kaydedilmemiş olsa da crack spread’lerdeki yüksek seviyelerin korunması, havayolu şirketlerinin operasyonel maliyetleri açısından kritik bir gösterge olmaya devam etmektedir.
Orta Doğu payı
■ IATA'nın Aralık 2025 verilerine göre, Orta Doğu havacılık sektörü, 2025 yılını küresel büyüme ortalamalarının üzerinde, oldukça güçlü performansla tamamlamıştır. Bölgenin yıllık toplam yolcu trafiği (RPK), %5,3 olan dünya ortalamasını geride bırakarak %6,8 oranında artış göstermiş ve küresel pazardan %9,5 oranında stratejik bir pay almıştır. 2026 yılı projeksiyonları ise bölgenin finansal ve operasyonel yükselişini sürdüreceğine işaret etmekteydi. IATA, Orta Doğu havayollarının 2026 yılında %9,3’lük net kâr marjı ve yolcu başına 28,60 dolarlık kazanç ile dünyanın finansal açıdan en verimli havacılık pazarı olacağını öngörmekteydi. Bölgesel yolcu trafiğinin küresel ortalama olan %4,9'un üzerinde, %6,1 oranında artarak toplam 240 milyon yolcuya ulaşması ve yaklaşık 6,9 milyar dolarlık toplam net kâr elde edilmesi beklenmekteydi. Bu güçlü beklentiler; bölgenin stratejik konumu, altyapı yatırımları ve %5,4'te kalması beklenen kapasite artışının üzerinde seyreden talep büyümesi ile desteklenirken; rapor, aynı zamanda, jeopolitik istikrarsızlıklar ve yapısal zorlukların bu potansiyeli baskılayabileceği konusunda uyarıda bulunmaktaydı.
■ Eurocontrol trafik verilerine göre, 01 Ocak-28 Şubat 2026 tarihleri arasında Eülkelerinden Orta Doğu bölgesine günlük ortalama 1.518 uçuş gerçekleşmiş ve Eülkelerinden en çok uçuş gerçekleşen 2. bölge olmuştur. 28 Şubat uçuşlarında ise günlük ortalama 624 uçuş gerçekleşmiş durumdadır.
Deniz Yatırım Menkul Kıymetler A.Ş
www.denizyatirim.com.tr (http://www.denizyatirim.com.tr) ***
disclaimer
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.Yatırım danışmanlığı hizmeti ; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır.Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır.Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabılır.Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.